Connect with us

Hoaxmelding

Brood van Albert Heijn al jaren besmet – en andere onzin

HOAX

Brood van Albert Heijn al jaren besmet – en andere onzin

Opeens verschijnen er berichten van een nieuwe website The Dutch Post. Het gaat over besmet brood van Albert Heijn, een aanstaande hittegolf, de intieme relatie van vlogster/zangeres Famke Louise, een lekkende centrale in Borsele, enzovoorts. Niet iedereen heeft direct door dat het allemaal nep is.

Achtergrond

Het is een komen en gaan van nepberichten van The Dutch Post. Sommige berichten lijken onschuldig maar soms worden reputaties van mensen of merken flink te grabbel gegooid.

Hier wordt bijvoorbeeld verteld dat het brood van Albert Heijn besmet is.

“Onderzoekers van de Voedsel- en Warenautoriteit ontdekten reeds dat alle broden van Albert Heijn al jaren een besmettelijk stofje bevatten. Dit kwam aan het licht nadat meerdere mensen dezelfde klachten kregen. Dokters hebben onderzoek gedaan naar het eetpatroon van deze mensen en kwamen tot de conclusie dat zij allemaal brood van de Albert Heijn aten.”

Een bericht over een kernramp luidt:

“De nucleaire stoffen van de centrale in Borssele zijn gelekt in het kraanwater. Het ministerie van Volksgezondheid waarschuwt Nederland om massaal de stoppen met het aftappen van kraanwater. De afdeling voor onderzoek en behandeling met radioactieve stoffen en röntgenstraling in het Alrijne Ziekenhuis puilt de laatste dagen uit. De slachtoffers worden in quarantaine gehouden, de onderzoekers verwachten om volgende week meer duidelijkheid te geven.”

En Famke Louise gaat flink over de tong:

“Je hebt het misschien al gehoord, maar rapper/ zangeres Famke Louise is terug bij haar ex Tim oftewel Snapking. Wij hebben hier het echte bewijs!

Eergister zagen wij de hoofdredacteurs van The Dutch Post Famke Louise en Tim samen over straat hand in hand. Een week geleden maakte Famke bekend dat het uit was tussen hun twee via een video op haar YouTube account. Tim heeft niks van zich laten horen over het stuk maken van hun relatie. Betekend dit dat Famke liegt?!”

 

“EXPERIMENT
Bedankt voor de aandacht, maar dit nieuwsbericht is volkomen nep!  Het is zorgvuldig gemaakte onzin door scholieren, als onderdeel van een media-experiment. Check www.wijzijndrog.nl om meer te weten te komen over dit initiatief.

Nu je hier toch bent, deel een van de berichten op deze site om ook je vrienden bewuster te maken van nepnieuws!”

Het massaal produceren en delen van nepnieuws blijkt dus een experiment door scholieren, in dit geval van het Grafisch Lyceum Rotterdam. Het was vanwege het erbarmelijke taalgebruik allang duidelijk dat deze “zorgvuldig gemaakte onzin” niet van serieuze journalisten afkomstig was. Maar wie is DROG en waarom doen zij dit? En waarom denken zij dat mensen bewuster worden van nepnieuws als je hun tijdlijn er mee volgooit?

Volgens eigen zeggen is DROG een groep specialisten en ervaringsdeskundigen op het gebied van desinformatie. De groep wil zoveel mogelijk mensen immuun maken voor misleiding en polarisatie door desinformatie. Daarom staat het geven van workshops, spreken op conferenties, onderzoek doen e.d. op de agenda.

Ze zijn geen fans van nepnieuws, schrijft DROG op haar website. Gezien de stroom aan valse informatie zou je dat niet vermoeden. DROG laat tijdens workshops op scholen namelijk studenten zelf nepnieuws verzinnen en plaatst deze op de website. Een succesvolle methode om massaal mensen om de tuin te leiden en hopelijk met een positief effect op de studenten. Een van de doelen is zoveel mogelijk mensen te bereiken.

“DROG gelooft niet in hoaxbestrijding maar in hoaxvoorkoming. Daarom houden we workshops op scholen waarin leerlingen zelf nepnieuws maken, zodat ze het leren herkennen en weerstand opbouwen, en gelijk ook de mensen om hen heen”.  Een nepbericht over een naderende hittegolf trok maar liefst 700.000 bezoekers, zegt DROG trots op Twitter. Een onwaarschijnlijk aantal maar het geeft aan het misleiden van het grote publiek wel degelijk een doel is. DROG zegt de berichten na enkele dagen offline te halen.

Risico

We moeten constateren dat het publiceren van nepnieuws voor educatieve doeleinden niet zonder risico is. In theorie lijkt het een goed idee: nepnieuws verspreiden waarbij mensen die op de link klikken informatie krijgen over dit schoolexperiment.

Waar gaat het mis:

  • Ook al vertel je mensen later dat het een experiment was, in eerste instantie is het pure misleiding. Het doel mag misschien goed zijn maar het is misleidend nieuws.
  • In de praktijk blijken mensen vaak dit soort links te delen zonder op de link zelf te klikken. De kop en de inleiding worden gelezen en de foto doet de rest. Wij weten dat omdat sommigen berichten van Hoaxmelding immens populair zijn omdat men alleen op de kop afgaat. Zoals bij “Maak kans op €100.000,- door dit bericht alleen maar te delen“. Dat betekent dat veel mensen bepaalde  deelinformatie hebben gelezen zonder ooit gezien te hebben dat het nep was.
  • Veel mensen weten niet hoe ze een bericht moeten delen en maken een screenshot. Vooral op mobiele apparaten gebeurt dat vaak. Anderen kopiëren en plakken alleen de tekst. Omdat op die manier de link naar het oorspronkelijke bericht verdwijnt zien ook hier mensen niet dat het bericht nep was.

Screenshot Facebook

  • Doordat websites werken met een cache (een soort geheugen) zijn zelfs verwijderde artikelen nog gewoon te zien. Zo kunnen we op Facebook nog steeds de foto en inleidende tekst zien van  nepbericht over besmet brood van Albert Heijn terwijl dat bericht zelf al verwijderd is. Verwijderen is wat anders dan verdwijnen.
  • Pop-ups worden sowieso slecht gelezen.

Screenshot Facebook

  • Veel mensen hebben ad-blockers en popup-blockers. Er is dan een gerede kans dat zij de website bezoeken en informatie over het experiment helemaal niet te zien krijgen.
  • Ook als een bericht achteraf niet waar blijkt, het draagt wel bij aan de beeldvorming. Een nepbericht waarin een bekende Nederlander woorden in de mond werden gelegd konden wij ontkrachten maar een veelgehoorde reactie daarop was: “Maak niet uit. Ze zou het gezegd kunnen hebben”. Soms doet het niet meer toe dat het nep is. Doordat Famke Louise in een bericht neergezet wordt als leugenaar is haar reputatie beschadigd.

Onze vraag aan DROG was dan ook: leer je de studenten ook dat wat ooit op het internet staat nooit meer zal verdwijnen? Het antwoord via Twitter bleek ‘ja’. Des te bedenkelijker dat je dan toch zoiets plaatst.  We kunnen niet begrijpen dat je voor educatieve doeleinden het risico neemt de reputatie van een bedrijf of een persoon te besmeuren. “Hoe maken we onzin onschadelijk?” vraagt DROG op de website. Door nepnieuws te verspreiden, kennelijk. DROG lijkt een goede naam maar BEDROG zou een betere zijn.

De methode van DROG is riskant. Mark Twain zou ooit gezegd hebben: “It’s easier to fool people than to convince them they have been fooled.” En toch is dat precies wat DROG probeert te doen. Wekt de methode bij het publiek sympathie op? Dat valt te betwijfelen. Daar komt bij dat de cijfers die DROG presenteert aanleiding geeft tot vragen. Hoe kan een bericht dat nauwelijks terug te vinden is binnen een paar dagen 700.000 bezoekers opleveren? Hoe kan een bericht dat helemaal niet terug te vinden is op Facebook 873 keer gedeeld zijn en op Twitter 376 keer? Dit zou gaan over scholieren die moeten staan tijdens de lessen. Onvindbaar op de social media maar volgens DROG duizenden keren gedeeld.

Screenshot The Dutch Post

Op dit moment is de website van The Dutch Post weer leeg. Alle artikelen zijn verwijderd. DROG heeft een ideëel doel maar ook een verdienmodel: ophef creëren. Duidelijk is dat DROG en de opdrachtgevers als het Grafisch Lyceum Rotterdam zich onvoldoende bewust zijn van de risico’s als er lasterlijk en kwetsend nepnieuws door studenten wordt verspreid.

In een twitterbericht zegt DROG over het nepbericht over Albert Heijn achteraf: “Overigens is dit een bericht dat we eigenlijk niet hadden moeten plaatsen: we maken geen bestaande personen of bedrijven zwart.” Dat laatste is aantoonbaar onzin gezien andere berichten waaronder de persoonlijke aanval op Famke Louise.

Advies

Markeer berichten van The Dutch Post als nepnieuws. Berichten van deze website zijn lasterlijk en vals.

Meer lezen / bronnen

https://twitter.com/wijzijnDROG/status/996828868991479808
https://wijzijndrog.nl/workshop
https://www.svdj.nl/nieuws/drog-wil-het-platform-tegen-nepnieuws-worden/
https://motherboard.vice.com/nl/article/gyjdg7/deze-start-up-wil-fake-news-tegengaan-door-het-zelf-te-verspreiden

 

Klik hier voor dit bericht op Facebook

Reacties

Aantal keer bekeken

240 views
Advertisement

Volg ons op Facebook

Archief

To Top